W demografii do klasyfikacji sytuacji poszczególnych regionów stosuje się tzw. typologię Webba. Wskazuje ona, co jest główną przyczyną wzrostu lub spadku liczby mieszkańców. Wynik dla powiatu zgorzeleckiego? Typ F, czyli grupa oznaczająca tzw. nieaktywność i regres demograficzny.
Cały czas rodzi się u nas mniej dzieci, niż wynosi liczba zgonów. Powiat zgorzelecki należy do obszarów o bardzo niskiej dzietności. Według najnowszych danych GUS współczynnik ten za rok 2025 wyniósł 0,75. Oznacza to, że statystycznie jedna kobieta w wieku rozrodczym urodziłaby mniej niż jedno dziecko. To poziom daleki od zastępowalności pokoleń, która wynosi około 2,1 dziecka na kobietę (najniższa dzietność występowała w powiatach: wałbrzyskim (0,74), zgorzeleckim (0,75) i lwóweckim oraz lubańskim (po 0,76)).
Konsekwencje takiej sytuacji będziemy odczuwać coraz mocniej. Mniej dzieci oznacza mniej przedszkolaków i uczniów, co może prowadzić do problemów z utrzymaniem części placówek, szczególnie tych w mniejszych miejscowościach. W bogatyńskim szpitalu już zlikwidowano oddział położniczy. W zgorzeleckim nadal nie ma chirurgii dziecięcej – placówka, podobnie jak cały system ochrony zdrowia, coraz większy nacisk kładzie na opiekę nad seniorami, rozwój oddziału geriatrycznego i zakładu opiekuńczo-leczniczego. Lokalnie wciąż brakuje specjalistów zajmujących się leczeniem najmłodszych i trudno oczekiwać, że sytuacja szybko się zmieni, skoro liczba dzieci systematycznie spada.
Raport wskazuje także na ujemne saldo migracji – więcej osób stąd wyjeżdża, niż się tutaj osiedla. Mieszkańcy, szczególnie młodzi, wybierają naukę i karierę we Wrocławiu oraz innych dużych miastach. Bliskość granicy, choć daje wiele możliwości zawodowych, sprawia również, że część osób decyduje się na zmianę miejsca zamieszkania. Bez skutecznych programów wsparcia dla młodych rodzin i tworzenia atrakcyjnych miejsc pracy odwrócenie tego trendu będzie graniczyć z cudem.
Jeśli masz wrażenie, że na placach zabaw w Zgorzelcu czy Bogatyni widać coraz mniej dzieci, a w kolejkach do przychodni dominują seniorzy – statystyki właśnie to potwierdziły. Najnowsza analiza demograficzna pokazuje czarno na białym, z jak poważnym wyzwaniem mierzy się nasz powiat. Choć to nie jest wyjątkowa sytuacja, tak jest w całym kraju.
W ciągu ostatniej dekady zmalała liczba mieszkańców (o ponad 8,3 tys. mieszkańców), a prognozy na kolejne lata wcale nie napawają optymizmem. Demografia działa powoli, ale konsekwentnie – i właśnie teraz widzimy efekty zmian, które zaczęły się już wiele lat temu. Warto więc zadać sobie pytanie: czego dziś potrzebujemy, aby młodzi ludzie chcieli zostać w powiecie zgorzeleckim, zakładać rodziny i widzieć tutaj swoją przyszłość? Stabilnej pracy, mieszkań, dostępu do usług, poczucia bezpieczeństwa? Demografia to nie tylko liczby w raporcie GUS – to efekt codziennych decyzji tysięcy osób.
Opracowanie na podstawie raportu Główny Urząd Statystyczny / Urząd Statystyczny we Wrocławiu – „Sytuacja demograficzna województwa dolnośląskiego w 2025 r.”
