Dwukadencyjność obowiązująca wójtów, burmistrzów i prezydentów miast funkcjonuje od 2018 roku. Oznacza, że jedna osoba nie może być na stanowisku włodarza dłużej niż 10 lat, a więc władze wybrane w 2018 roku, nie mogą już ponownie startować w wyborach w roku 2029. Ustawa budzi kontrowersje i ma dwie strony medalu — z jednej to pomysł na walkę z układami, kolesiostwem i korupcją, z drugiej eliminuje doświadczonych, dobrych włodarzy, których ludzie dalej chcą widzieć na stanowisku, bo zwyczajnie świetnie wykonują swoją pracę.
Apel Rady Powiatu Zgorzeleckiego
W najbliższy czwartek (18 grudnia) podczas Sesji Rady Powiatu Zgorzeleckiego radni będą głosować między innymi nad uchwałą w sprawie apelu Rady Powiatu Zgorzeleckiego do Sejmu RP i Senatu RP w sprawie poparcia inicjatywy ustawodawczej zmierzającej do zniesienia ograniczenia liczby kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. W apelu czytamy, że ustawa ta „narusza zarówno bierne, jak i czynne prawo wyborcze, ograniczając mieszkańcom swobodę decydowania o tym, kto kieruje ich wspólnotą”.
„Rada Powiatu Zgorzeleckiego apeluje o poparcie inicjatywy ustawodawczej zmierzającej do zniesienia ograniczenia liczby kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. W ocenie Rady przyjęcie proponowanej zmiany ma istotne znaczenie dla zachowania ciągłości i stabilności zarządzania publicznego w jednostkach samorządu terytorialnego, a także dla poszanowania konstytucyjnych praw obywateli.
Obowiązująca od 2018 r. zasada dwukadencyjności organów wykonawczych gmin prowadzi do sytuacji, w której w 2029 r. znaczna część doświadczonych włodarzy zostanie pozbawiona możliwości ponownego ubiegania się o mandat. Ograniczenie to, choć wprowadzone z intencją modernizacji systemu wyborczego, w praktyce narusza zarówno bierne, jak i czynne prawo wyborcze, ograniczając mieszkańcom swobodę decydowania o tym, kto kieruje ich wspólnotą. Zasada samorządności, zapisana w art. 15 i 16 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi, że wspólnoty samorządowe uczestniczą w sprawowaniu władzy publicznej i działają w imieniu własnym oraz na własną odpowiedzialność. Z tej zasady wynika, że o tym, kto reprezentuje lokalną społeczność, powinni decydować sami mieszkańcy, a nie ustawowe limity kadencyjne. Ustawowe wykluczenie możliwości ubiegania się o kolejną kadencję, niezależnie od oceny efektywności sprawowania funkcji przez wyborców, może w konsekwencji naruszać zasadę samodzielności wspólnoty samorządowej, wyrażoną w art. 16 ust. 2 Konstytucji RP.
W praktyce funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego kluczowe znaczenie ma ciągłość władzy wykonawczej oraz możliwość konsekwentnego wdrażania wieloletnich strategii rozwoju. Ograniczenie kadencyjności może prowadzić do przerwania realizacji wieloletnich projektów inwestycyjnych i programów społecznych, a także do utraty wypracowanego doświadczenia oraz kompetencji osób kierujących lokalną administracją. Rada Powiatu Zgorzeleckiego wyraża przekonanie, że zniesienie limitu kadencyjności organów wykonawczych gmin wzmocni samorząd terytorialny, przyczyni się do utrzymania wysokiej jakości zarządzania publicznego oraz zwiększy zaufanie obywateli do instytucji lokalnych. Decyzja o wyborze włodarza powinna należeć wyłącznie do mieszkańców gmin, którzy co pięć lat dokonują weryfikacji swoich przedstawicieli w demokratycznych wyborach.
Wskazać należy, że fundamentem samorządności jest demokratyczny mandat mieszkańców, którzy posiadają pełne prawo do pozytywnej lub negatywnej oceny dotychczasowych władz w drodze wyborów powszechnych. Zniesienie limitu kadencyjności nie ogranicza kompetencji obywateli, lecz wzmacnia ich wpływ na kształtowanie lokalnego systemu władzy publicznej, pozostawiając decyzję o ewentualnej zmianie organu wykonawczego w gestii wyborców.
Rada apeluje do wszystkich środowisk politycznych o merytoryczne podejście do tej kwestii i ponadpartyjne poparcie dla rozwiązań, które wzmacniają lokalną demokrację, a nie ją ograniczają. Powiat Zgorzelecki pragnie włączyć się w ogólnopolską dyskusję o przyszłości ustroju samorządowego, opowiadając się po stronie odpowiedzialności, doświadczenia i zaufania obywateli do swoich władz.
Rada Powiatu, kierując się troską o zapewnienie sprawnego, stabilnego i efektywnego wykonywania zadań publicznych oraz poszanowaniem woli mieszkańców, uznaje zasadność zwrócenia się do Parlamentu RP o ponowne rozważenie zasadności obowiązującego ograniczenia. Podjęcie niniejszej uchwały ma na celu zainicjowanie pogłębionej debaty ustawodawczej oraz zwrócenie uwagi na konsekwencje obecnych regulacji dla funkcjonowania samorządu terytorialnego”.
Czy radni powiatowi przyjmą uchwałę jednogłośnie? O sprawie będziemy informować na bieżąco. A jakie jest Wasze zdanie? Dajcie znać!
