Dnia 10 grudnia 2025 r. w Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura w Zgorzelcu spotkali się przedstawiciele polskiej i niemieckiej sceny politycznej, samorządowcy, eksperci oraz organizacje społeczne, aby rozmawiać o transformacji energetycznej i rozwoju regionalnym po obu stronach Nysy Łużyckiej.
Dyskusje odbyły się w ramach czwartej edycji Tri-Land ARENA POLITYKA. W spotkaniu uczestniczyli: Starosta Zgorzelecki Artur Bieliński, posłowie: Zofia Czernow, Łukasz Horbatowski, Florian Oest z Bundestagu oraz Franziska Schubert z Landtagu Saksonii, a także przedstawiciele władz regionalnych i lokalnych.
Transformacja energetyczna jest jednym z najważniejszych procesów dotykających obszar pogranicza. Po obu stronach granicy — w Polsce i w Niemczech — regiony łączy wspólna historia związana z rozwojem sektora energetycznego, jednak obecnie różnią się one dostępem do instrumentów wsparcia. Saksonia korzysta z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, co umożliwia realizację inwestycji w nowoczesne technologie, rekultywację terenów pokopalnianych oraz unowocześnianie infrastruktury. Po stronie niemieckiej widoczny jest również wyraźny wzrost nakładów finansowych ze środków landowych. Tymczasem polski subregion Turów nie otrzymuje takiego wsparcia, co pokazuje, jak pilna jest potrzeba wyrównania tych dysproporcji.
Przedstawiciele samorządów z regionu podkreślali, że konieczne jest jak najszybsze objęcie subregionu Turów wsparciem z Funduszu Modernizacyjnego oraz rozpoczęcie realnych działań przygotowujących go do transformacji. Zwracano uwagę, że nowo utworzony parlamentarny zespół ds. subregionu Turów powinien uczynić te postulaty jednym z głównych priorytetów, ponieważ upływający czas działa na niekorzyść mieszkańców i lokalnej gospodarki.
Choć wydarzenie miało formalnie charakter konferencji, w praktyce przebiegało w atmosferze partnerskiej dyskusji. Uczestnicy zgodnie stwierdzali, że bez szczerego dialogu nie da się stworzyć skutecznych rozwiązań, a wszelkie trwałe działania muszą być efektem wspólnego wypracowania stanowiska. Podkreślano, że dopiero po etapie rozmów możliwe będą konkretne decyzje i inwestycje. W wypowiedziach nie zabrakło również mocnych akcentów dotyczących marginalizowania regionu.
TriLand to projekt rozwijający model współpracy na obszarze pogranicza. Arena Polityka jest jego częścią i tworzy przestrzeń do spotkań polityków, ekspertów, naukowców oraz lokalnych liderów. Celem projektu jest wymiana doświadczeń, budowanie wspólnego języka oraz wspieranie decyzji wpływających na przyszłość regionu. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach programu Interreg Polska–Sachsen 2021–2027.
Osoby zainteresowane śledzeniem działań transformacyjnych mogą zarejestrować się na stronie www.tri-land.eu i pozostać w kontakcie z zespołem projektu oraz otrzymywać informacje o kolejnych wydarzeniach i publikacjach.
Źródło: Starostwo Powiatowe w Zgorzelcu
