United Heat to projekt połączenia sieci ciepłowniczych Zgorzelca i Görlitz, oparty na odnawialnych źródłach energii i technologiach niskoemisyjnych (poprzedni artykuł na ten temat („United Heat”: Uroczyste wbicie łopaty. Zgorzelec i Görlitz łączą sieci ciepłownicze).
Bez owijania w bawełnę pytamy o to, co najbardziej interesuje mieszkańców Zgorzelca: czy ceny ciepła wzrosną, czy poprawi się jakość powietrza, jakie utrudnienia przyniesie budowa i czy nowa instalacja będzie uciążliwa dla otoczenia.
- Czy mieszkańcy Zgorzelca powinni obawiać się znaczących podwyżek cen ciepła w związku z projektem United Heat?
Projekt United Heat to nie powód do obaw, ale szansa na nowoczesny, bezpieczniejszy i w dłuższej perspektywie bardziej stabilny cenowo system ciepłowniczy.
W 2021 roku zgorzelecka ciepłownia była jedną z ostatnich polskich ciepłowni, których działanie opierało się na węglu brunatnym. Na tym paliwie lokalny system ciepłowniczy był oparty w 90,85 proc. jeszcze w 2024 roku. W realiach transformacji energetycznej Polski i dekarbonizacji Europy dalsze opieranie systemu na tym źródle ciepła oznaczałoby rosnące koszty emisji CO₂ i coraz większą presję na ceny. W przypadku Zgorzelca modernizacja ciepłowni nie była wyborem, lecz koniecznością. Dzięki projektowi United Heat inwestycje związane z modernizacją systemu ciepłowniczego są w 50% dofinansowane środkami europejskimi, co ogranicza ciężar kosztów inwestycyjnych.
Informacja spółki SEC:
Inwestycje w nowe technologie wiążą się z kosztami, w dłuższej perspektywie jednak transformacja sprzyja stabilizacji, a nawet ograniczeniu wzrostu cen. Dzięki większej efektywności, dywersyfikacji źródeł i ograniczeniu zależności od paliw kopalnych system staje się bardziej odporny na wahania cen surowców i kryzysy energetyczne.
Dodatkowo musimy uwzględnić fakt, że w przyszłości nie będzie dostępu do lokalnych zasobów węgla, a rosnące koszty śladu węglowego będą istotnym obciążeniem dla całego systemu. Dlatego konieczne jest zabezpieczenie się przed tymi kosztami poprzez modernizację majątku, który dziś jest w dużej mierze zdekapitalizowany.
Niezwykle istotne jest również utrzymanie statusu systemu efektywnego energetycznie. Pozwala to nie tylko uniknąć odpływu klientów, ale także stwarza realne szanse na rozwój rynku, co w dłuższej perspektywie przekłada się na bardziej stabilne i korzystne ceny ciepła.
Nasze analizy jasno pokazują, że brak inwestycji byłby najgorszym rozwiązaniem i prowadziłby do najwyższych kosztów dla odbiorców, między innymi ze względu na rosnące koszty emisji CO₂ oraz erozję rynku. Najkorzystniejszym wariantem jest eliminacja źródeł węglowych i jednoczesna realizacja inwestycji w nowe technologie. To właśnie ten wariant prowadzi do najniższych kosztów dla odbiorcy końcowego. Ponadto duże znaczenie ma fakt, że projekt otrzymał dofinansowanie ze środków europejskich na poziomie 50% kosztów kwalifikowanych, co także ma wpływ na finalne ceny.
- Czy poprawi się jakość powietrza?
Połączenie systemów ciepłowniczych Zgorzelca i Gӧrlitz to jedna z najważniejszych inwestycji energetycznych w Europie Środkowej. Jej cel to pełna dekarbonizacja systemów ciepłowniczych obu miast do 2030 roku, a co za tym idzie znaczne ograniczenie emisji dwutlenku węgla w regionie.
- Jakie utrudnienia czekają mieszkańców w trakcie budowy rurociągu, jaką część miasta obejmą prace i jak długo potrwają?
Na ten moment nie mam jeszcze takich informacji. Samo przeprowadzenie ciepłociągu pod Nysą Łużycką nie powinno powodować żadnych utrudnień.
- Spalarnia na biomasę w Zgorzelcu – czy będzie powodować nieprzyjemny zapach?
Ciepłownia nie powinna powodować uciążliwych zapachów dla mieszkańców.
Oprócz ciepłociągu Szczecińska Energetyka Cieplna (SEC) buduje w Zgorzelcu ciepłownię biomasową o mocy 25 MW mocy termicznej oraz instalację z paneli solarnych i magazyn ciepła. Ciepłownia biomasowa będzie zasilana dostarczaną przez lokalnych producentów biomasą leśną (zrębka drzewna), która ma naturalny zapach drewna, żywicy i lasu. Może on stać się mniej przyjemny tylko przy długim lub niewłaściwym składowaniu – np. w wilgoci i bez odpowiedniego przemieszczania.
W przypadku budowanej ciepłowni takie sytuacje nie wystąpią, ponieważ:
- biomasa będzie magazynowana krótko – maksymalnie 7 dni (zawsze świeża),
- magazyn podzielono na dwie części, co zapobiega zaleganiu „starego” paliwa,
- zrębka będzie przechowywana pod dachem – bez ryzyka zamakania,
- magazyny są zamknięte (ściany + dach), co ogranicza kontakt z otoczeniem,
- stosowana będzie wyłącznie certyfikowana, wysokiej jakości biomasa.
Dodatkowo instalacja została zaprojektowana zgodnie z normami środowiskowymi:
- zastosowano nowoczesne kotły o wysokiej sprawności,
- spaliny oczyszczane są w multicyklonach i elektrofiltrach, co ogranicza emisje pyłów.
Ciepłownia uzyskała decyzję środowiskową co potwierdza brak istotnej uciążliwości dla otoczenia.
- Kiedy zakończy się cały projekt, a kiedy przeciętny mieszkaniec Zgorzelca zacznie odczuwać już realne zmiany, korzyści z połączenia sieci ciepłowniczej?
Transgraniczne połączenie ciepłownicze ma być gotowe do końca 2028 roku, ale realizacja całej inwestycji potrwa znacznie dłużej.
– w imieniu zgorzeleckiego magistratu odpowiada Renata Burdosz, Samodzielne stanowisko ds. współpracy z mediami UMZ.
