Rządowa mapa „Gdzie się ukryć” ma pomóc mieszkańcom znaleźć najbliższe miejsce, w którym można schronić się w sytuacji zagrożenia. Postanowiliśmy sprawdzić, jak wygląda to w praktyce w Zgorzelcu.
Efekt? Zakładaliśmy, że coś będzie nie tak, bo każdy system ma jakieś wady. Jednak nasze ustalenia są naprawdę niepokojące. W kilku przypadkach trudno nie zadać pytania: o co tu właściwie chodzi, jak niby się tam dostać i czy w ogóle będzie to możliwe? W teorii wszystko wygląda dobrze, w praktyce momentami mamy wrażenie, że to jakaś fikcja patykiem pisana.
Wśród wskazanych adresów są m.in. Lubańska, Langiewicza, Armii Krajowej, Bohaterów II Armii Wojska Polskiego czy Bolesława Prusa. Są nowe bloki mieszkalne, siedziba firmy, budynki administracyjne, a nawet prywatny dom jednorodzinny. I co ciekawe, nie wszyscy wiedzą, że w ogóle trafili do tej bazy.
Jednym z najbardziej zaskakujących przypadków jest ul. Bolesława Prusa 8. Rządowa mapa wskazuje ten adres jako punkt schronienia z „ograniczoną dostępnością – dostęp w ramach wzajemnej pomocy”. Postanowiliśmy sprawdzić, gdzie dokładnie znajduje się ten punkt. Na miejscu okazało się, że jest to prywatny dom jednorodzinny. Co więcej, właściciel nieruchomości nie wiedział, że jego adres znajduje się w rządowej bazie punktów schronienia.
Podobna sytuacja pojawiła się przy ul. Bohaterów II Armii Wojska Polskiego 2, gdzie znajduje się siedziba firmy Inter-Car. Adres również figuruje w rządowej bazie. Na miejscu zastaliśmy prezesa firmy. Okazuje się, że również on nie wiedział, że jego adres został wskazany jako punkt schronienia. Jak usłyszeliśmy, na terenie firmy pojawiała się Straż Pożarna w związku z kontrolą, jednak nie wskazano żadnego konkretnego pomieszczenia, które miałoby pełnić funkcję schronienia.
Kolejnym wskazanym miejscem jest Starostwo Powiatowe przy ul. Bohaterów II Armii Wojska Polskiego. Pojechaliśmy sprawdzić również ten adres. Na terenie starostwa znajdują się dwa budynki i kilka wejść. Na żadnym z nich nie znaleźliśmy informacji wskazującej, że znajduje się tam punkt schronienia. Zapytaliśmy pracowników Biura Obsługi Interesanta, gdzie dokładnie taki punkt się znajduje. Nie potrafili wskazać konkretnego miejsca.
Wśród punktów wskazanych przez rządową mapę są również ul. Lubańska 10C, 10D, 10E oraz 10G. Wszystkie mają w systemie status „dostępny całodobowo (24h)”. Na miejscu znajdują się jednak nowe budynki mieszkalne. Można założyć, że wskazano je z uwagi na znajdujące się tam parkingi podziemne. Czy wiedzą o tym mieszkańcy? No nie.
Podobnie wygląda sytuacja przy części adresów przy ul. Mariana Langiewicza, m.in. 22, 23, 25, 26 i 27. To przede wszystkim budynki mieszkalne. W bazie mają status „ograniczona dostępność – dostęp w ramach wzajemnej pomocy”. W tym rejonie pojawił się również problem z samą nawigacją. Po uruchomieniu prowadzenia z rządowej strony GPS kierował nas pod zamkniętą, nieprzejezdną bramę.
W żadnym z wyżej wymienionych miejsc nie widzieliśmy oznaczeń, które mogłyby ułatwić sytuację mieszkańcom szukającym schronienia. A przecież w przypadku realnego zagrożenia będzie strach, stres i panika. Dostęp do takich miejsc powinien być więc maksymalnie prosty i jasny.
Z naszych ustaleń wynika, że brak oznaczeń jest powszechny. Jeśli wskazane miejsca nie są typowymi budowlami ochronnymi, takimi jak schron, być może samo oznaczenie nie jest wymagane. Ale naszym zdaniem pozostaje tu podstawowy problem. Jeśli w mieście nie ma klasycznych schronów, a mieszkańcom wskazuje się inne miejsca, powinno być jasne, gdzie się znajdują i na jakich zasadach można z nich skorzystać. Właściciele, zarządcy czy pracownicy obiektów również powinni mieć świadomość, że ich budynek został wskazany jako miejsce, w którym ludzie mają szukać schronienia.
Na liście znajdują się również ul. Armii Krajowej 10 oraz 10d, a także ul. Daszyńskiego 90. Również przy tych adresach nie znaleźliśmy widocznych oznaczeń punktów schronienia.
Trzeba oczywiście zaznaczyć, że „punkt schronienia” nie oznacza automatycznie klasycznego schronu. Takich obiektów w Zgorzelcu po prostu nie ma. Rządowa baza obejmuje różnego rodzaju obiekty lub ich części, które mogą zapewnić ochronę przed zagrożeniami. Nie każdy punkt oznacza więc podziemny schron.
Ale to nie zmienia podstawowego problemu. Jeżeli państwowy system wskazuje konkretny adres, użytkownik powinien móc zrozumieć, czym jest wskazane miejsce, gdzie dokładnie ma się udać i na jakich zasadach może z niego skorzystać.
Tymczasem podczas naszego sprawdzania trafiliśmy na kilka sytuacji, w których właściciel prywatnego domu nie wiedział o wpisaniu jego adresu do bazy, prezes firmy nie wiedział, dlaczego siedziba przedsiębiorstwa została wskazana jako punkt schronienia, pracownicy starostwa nie potrafili wskazać konkretnego miejsca, a na budynkach nie znaleźliśmy oznaczeń. Do tego dochodzą problemy z lokalizacją GPS.
Nie przesądzamy, że wszystkie wskazane przez system punkty są błędne. Nie wiemy również, kto konkretnie zgłosił poszczególne obiekty, co dokładnie zostało w nich zakwalifikowane jako miejsce schronienia oraz czy właściciele i zarządcy zostali o tym poinformowani.
Dlatego z tymi pytaniami zwrócimy się do Komendy Powiatowej PSP w Zgorzelcu. Chcemy ustalić, skąd wzięły się poszczególne adresy, kto je zweryfikował i co dokładnie kryje się pod określeniem „punkt schronienia”.
Będziemy też dalej sprawdzać kolejne punkty z rządowej mapy. Skoro mamy wiedzieć, gdzie się ukryć, dobrze byłoby najpierw wiedzieć, gdzie naprawdę można się ukryć. Sprawdźcie sami, czy przypadkiem wasze adresy nie widnieją w bazie i dajcie znać! Do odpowiedzi PSP i dalszych ustaleń wrócimy.
