Internetowe zbiórki charytatywne to szlachetny i coraz bardziej powszechny sposób niesienia pomocy. Niestety cyberprzestępcy nie mają serca i wykorzystują rosnącą popularność zbiórek. Podszywają się pod fundacje, chore dzieci, schroniska dla zwierząt czy ofiary klęsk żywiołowych. W rzeczywistości, zamiast do potrzebujących, pieniądze trafiają na konta oszustów. Sprawdź, jak rozpoznać fałszywą zbiórkę oraz jak bezpiecznie pomagać potrzebującym.
Jak działa oszustwo „na fałszywą zbiórkę”?
Oszuści działają według sprawdzonego schematu, który skutecznie skłania ofiary do szybkich wpłat. Publikują w mediach społecznościowych lub na specjalnie przygotowanych stronach dramatyczne historie – chorobie dziecka, wypadku, zbiórce dla ofiar katastrofy lub pomocy zwierzętom. Często wykorzystują skradzione zdjęcia i emocjonalne opisy, aby wywołać poczucie pilnej konieczności pomocy. Linki prowadzą do stron zbiórek lub numerów rachunków bankowych. Zdarza się też, że przestępcy podszywają się pod znane organizacje charytatywne lub przejmują konta w mediach społecznościowych, publikując apel w imieniu znajomych.
Skala problemu jest duża. W 2024 r. do CERT Polska trafiło ponad 600 tys. zgłoszeń potencjalnych zagrożeń w Internecie. Fałszywe zbiórki należą do najbardziej skutecznych metod wyłudzeń. Z danych BIK wynika, że 28% osób, które zetknęły się z próbą takiego oszustwa, poniosło straty finansowe. Policja rozbija również zorganizowane grupy przestępcze zajmujące się tym procederem – w jednym z postępowań ustalono, że sprawcy wyłudzili ponad 1,5 mln zł, tworząc fikcyjne fundacje i prowadząc rzekome akcje charytatywne.
Uważaj na manipulację w sieci
W ramach kampanii Bankowcy dla CyberEdukacji powstał film, który pokazuje jak łatwo można paść ofiarą manipulacji emocjonalnej w sieci. Oszuści wykorzystują współczucie, presję czasu i viralowy charakter mediów społecznościowych – dramatyczna historia potrafi rozprzestrzenić się w Internecie w ciągu kilku godzin. Dlatego zanim zdecydujemy się pomóc, warto poświęcić chwilę na weryfikację zbiórki. Czasem wystarczy kilka kliknięć, by upewnić się, czy akcja jest prawdziwa.
Związek Banków Polskich wraz z partnerami kampanii apelują:
- Zanim wpłacisz – sprawdź, kto organizuje zbiórkę i czy działa przez legalną, zweryfikowaną platformę.
- Weryfikuj dane organizatora – poszukaj oficjalnej strony, numeru KRS lub potwierdzenia od fundacji.
- Nie klikaj w linki z maili czy postów w mediach społecznościowych – mogą prowadzić do fałszywych stron.
- Ufaj, ale sprawdzaj – prawdziwe akcje charytatywne nie mają nic do ukrycia.
- A jeśli padłeś ofiarą cyberoszusta – nie wstydź się i zgłoś to!
O kampanii
Kampania „Bankowcy dla CyberEdukacji” to wspólna inicjatywa Związku Banków Polskich, Fundacji Warszawski Instytut Bankowości, Bankowego Centrum Cyberbezpieczeństwa oraz Policji i banków. Jej celem jest edukowanie użytkowników Internetu w zakresie cyberzagrożeń i budowanie świadomości, jak chronić siebie i swoich bliskich przed oszustami.
(Związek Banków Polskich)
